شايد بهترين كتابي كه درباره وقايع مصر در سال‌هاي حكومت محمد انورسادات نوشته و يا حداقل به فارسي ترجمه شده‌ است، كتاب "پائيز خشم" نوشته محمد حسنين هيكل باشد. هيكل كه خود در دوره‌اي وزير اطلاع رساني دولت سادات بود، در اين كتاب به‌خوبي حالات روحي سادات را شرح مي‌دهد. از خلال سطرهاي پائيز خشم مي‌توان دريافت كه سادات چه نقاط ظعف روحي داشته و براثر اين ظعف‌ها كجا‌ها آسيب‌پذيرتر بوده است.

يكي از اين موارد، علاقه شديد سادات به دوربين‌هاي عكاسي است كه به اعتقاد هيكل مشكلات بسياري را براي شخص رئيس جمهور و مصر بوجود مي‌آورد. سادات علاقه داشت همواره دوربين‌ها به‌سوي او زوم شوند. به‌عبارت ديگر او علاقه شديدي به ديده شدن و در صدر اخبار قرار گرفتن، داشت. همين عامل باعث شد تا سرانجام صلح كمپ ديويد را امضا كند و خشم مسلمانان و اعراب را برانگيزد. اين مشكل سادات ريشه در دوران كودكي او داشت.

***
از هنگامي كه محمود احمدي‌نژاد به‌عنوان رئيس جمهوري ايران برگزيده شده ‌است همواره تلاش مضاعفي داشته تا در صدر اخبار جهان قرار گيرد. اظهارنظرهاي جنجالي در خصوص مسائل داخلي و خارجي را مي‌توان در اين راستا ارزيابي كرد. احمدي نژاد علاقه دارد كه همه نگاه‌ها را به‌سوي خود جلب كند.

بسياري از كارشناسان مسائل سياسي در سراسر جهان در ماه‌هاي اخير از تحليل گفته‌ها و عملكرد رئيس جمهوري ايران عاجز بوده‌اند. چون اين رفتارها با هيچ اصولي در عالم سياست _ حتي بنيادگرايي _ سازگار نيست. احمدي‌نژاد مي‌خواهد همواره تيتر يك باشد. ولي آيا مي‌توان تا پايان دوران رياست جمهوري به اين روش ادامه داد؟

تجربه خاتمي و دوران رياست جمهوري‌اش نشان مي‌دهد سخنان يك فرد، حتي اگر در اوج محبوبيت باشد، تا زمان مشخصي شنيده مي‌شود و پس از آن مردم احساس تكراري بودن مي‌كنند. اين تازه براي كسي مانند خاتمي است كه هنوز هم از محبوبيت زيادي برخوردار است وگرنه ديگران كه زودتر مشمول اين قاعده مي‌شوند.

از سوي ديگر تلاش براي ماندن هميشگي در اوج سرنوشت شومي را به همراه دارد. انورسادات نمونه خوبي براي اين مدعا است. يك سياست‌مدار براي آنكه هميشه در ليد اخبار باقي بماند بايد مدام سخنان تندتري برزبان آورد. در مرحله بعد بايد به اقدامات راديكال روي‌ آورد و سرانجام اقدامات تند به انتحار ختم مي‌شود. اين همان راهي بود كه انورسادات آن‌را طي كرد و سرانجامش را همگان ديدند. البته سادات خود ازبين رفت؛ ولي احمدي نژاد گويا مي‌خواهد ملت ايران را نيز همراه خود به قعر ببرد. البته احمدي نژاد در راهي كه مي‌رود تنها نيست پشت و جلوي صحنه بسياري او را ياري و همراهي مي‌كنند و يا بهتر بگوييم از اين مشكل او حداكثر استفاده را مي‌كنند. بازهم تجربه خاتمي مي‌تواند به رئيس جمهور جديد كمك كند. آقايان اصلاح طلب در تمام دوران 8 ساله خاتمي از مواهب قدرت سود بردند و در ايجاد همه مشكلات نقش اساسي داشتند، ولي هنگامي به پايان دوران خاتمي رسيدند از او و اقداماتش تبري جستند. اكنون نيز اعلام مي‌كنند كه دولت پيشين دولت آنها نبوده‌است. دوستان كنوني احمدي نژاد نيز قطعا برخورد بهتري با او نخواهند داشت.